હિન્દી ફિલ્મગીતનો રસાસ્વાદ

ઐસે નાતા છોડ ગએ હૈં

મુઝ સે યે સુખ સારે

જૈસે જલતી આગ કિસી વન મેં

છોડ ગએ બંજારે...

કેટલું પ્રોફાઉન્ડ છે આ મેટાફર!

સુખના દિવસો પાછળ છૂટી ગયા છે. હવે બચ્યું છે વણઝારાએ પડાવ ઉપાડતી વખતે મનના વનમાં સળગતું છોડી દીધેલું તાપણું. હવે એ તાપણું ઠંડી, ઉદાસ જિંદગીને હૂંફ આપશે? કે પછી એની ઝાળ સુક્કાભઠ થઈ ગયેલા વનને દાવાનળમાં હોમી દેશે?

શું આ પંક્તિ અતીતને ધમરોળી ગયેલા કોઈ વણઝારાની બેદરકારી સામેની એવી ફરિયાદ છે કે મને માત્ર સ્મૃતિનું તાપણું આપીને તું કેમ ચાલ્યો ગયો? કે પછી વિવશતાથી વ્યક્ત થતો એવો ઉપકારભાવ છે કે ચાલો, સુખ નહીં તો સુખનાં સ્મરણો તો રહ્યાં?

હિન્દી ફિલ્મગીતોમાં છુપાયેલું આવું અર્થબાહુલ્ય વર્ષો સુધી એ ગીતો ગણગણવા છતાં ઊઘડતું નથી ને ક્યારેક અનાયાસે ઊઘડી જતું હોય છે. કારણ, ગાયકી અને ધૂનની રમઝટમાં એના પર ઝટ ધ્યાન નથી જતું. તો ક્યારેક એવુંય બને છે કે ગીત સાવ સામાન્ય હોય અને આવું કાવ્યરત્ન એની એકાદ પંક્તિમાં છુપાયેલું હોય એટલે એ ધ્યાનબહાર રહી જાય છે.

આ ગીતમાં પણ એવું જ બન્યું છે. આરડી બર્મને કમ્પોઝ કરેલું અને કિશોર-લતાએ ગાયેલું કટી પતંગ ફિલ્મનું આ ધમાલ હોળીગીત છે, જેની માત્ર આ બે પંક્તિમાં આનંદ બક્ષી કમાલ કરી ગયા છે. યાદ આવ્યું કયું ગીત છે?

આજ ન છોડેંગે બસ હમજોલી

ખેલેંગે હમ હોલી...

બે દિવસ પછી હોળીટાણે ઉલ્લાસના રંગમાં ભળી ગયેલો અવસાદનો આ રંગ પણ જોજો યુટ્યુબ પર.